Nieuws

Koningschieten bij kolveniersgilde Sint Dionysius

Door Peter van Oirschot
Op zondag 27 augustus bij gildehuis aan Grootvenstraat

TILBURG - Het kolveniersgilde Sint Dionysius uit Tilburg schiet op zondag 27 augustus weer om de koningstitel, een driejaarlijkse traditie die ook nog in deze tijd een plaats heeft.

Tijdens deze hoogtijdag wordt geschoten om de hoogste titel in het gilde. De gildebroeder die het laatste stukje van de houten koningsvogel afschiet mag zich drie jaar lang gildekoning noemen en representeert het gilde bij tal van gebeurtenissen.

Het koningschieten vond vroeger plaats op de zogenaamde 'kermismaandag', traditioneel de dag dat de jaarmarkt gehouden werd en er dus tal van feestelijke evenementen in de stad waren. Beroemde kunstenaars als Pieter Breugel hebben de sfeer rondom het koningschieten in prachtige schilderijen vastgelegd. De oude datum van de Tilburgse kermis was het laatste weekend van augustus, en het is ook daarom dat de gilden de laatste zondag van augustus als dag van het koningschieten hebben aangehouden.

De dag van het koningschieten begint al om 06.00 uur als de tamboer en de gildeknecht de gildebroeders uit gaan trommelen en op deze manier hen uitnodigt om aan het koningschieten deel te nemen.

De dag begint om 10.30 uur met een eucharistieviering in de parochiekerk Sint Dionysius ('t Heike) aan de Oude Markt. Het gilde Sint Dionysius wordt de hele dag begeleid door de beide zustergilden Sint Joris en Sint Sebastiaan, die krachtens een oude overeenkomst zich verplicht hebben om het koningschietend gilde naar de schutsboom te begeleiden. De drie Tilburgse gilden trekken in optocht, vanaf het parkeerterrein aan de Noordhoekring, naar de kerk van het Heike, waar de gildemis gehouden wordt.

Na afloop van de viering wordt, om ongeveer 11.30 uur voor de kerk, aan de kerkelijke overheid een vendelgroet gebracht door de aanwezige vendeliers. De vendeliers laten hun vendel spelen in de wind. Dit symboliseert de strijd van Sint Joris met de draak, de strijd tussen goed en kwaad.

Na een broodmaaltijd in het gildehuis aan de Grootvenstraat 7 (industrieterrein Kraaiven naast garage Van Mossel) maken de gildebroeders zich klaar voor de koningsstrijd. Om 13.45 uur gaat men gaat, met de beide zustergilden, driemaal om de schutsboom heen. Deze omtrekkende beweging is een van de tradities die bij het koningschieten horen. De bedoeling hiervan is om de gildebroeders de boom te laten inspecteren en de boze geesten te verdrijven. Na de rondgang om de schutsboom wordt de houten koningsvogel op de 18 meter hoge schutsboom geplaatst met de kop in de richting van het centrum van Tilburg.

Er wordt geschoten met een vuurwapen klein kaliber. Sinds het gilde vanaf 1993 haar accommodatie aan de Grootvenstraat heeft wordt geschoten met een kogelvanger die op een milieuvriendelijke manier het lood opvangt.

Dan is het moment aangebroken dat de oude koning zijn koningszilver aflegt. Vanaf dat moment treedt hij terug in de rangen van de gildebroeders en is de koningstitel vacant.

Het is een privilege van de kerkelijke en wereldlijke overheid om de boom te vrijen. Met een drietal schoten op de koningsvogel geeft de burgemeester, of zijn plaatsvervanger, om 14.00 uur de boom vrij en daarmee toestemming om het koningschieten te houden. Ook de vertegenwoordiger van de kerkelijke overheid mag drie ereschoten lossen.

Na deze schoten is het vervolgens de beurt aan de hoofdman C. Swaans en de dan uittredende koning, Ben de Wijs, om elk drie schoten te lossen. Na de ereschoten gaan de gildebroeders aan de slag.

De gildebroeder die het laatste stukje van de koningsvogel afschiet wordt tot koning uitgeroepen. De nieuwe koning legt de koningseed af. Hierin verklaart hij dat hij alle rechten en plichten die het koningschap met zich meebrengt zal vervullen. Om te symboliseren dat de nieuwe koning het koningschap op een eerlijke wijze heeft behaald, wast hij zijn handen.

Nu is het de tijd dat de hoofdman de nieuwe koning kleedt met het koningsvest, met daarop de schilden van zijn voorgangers. Volledig als koning treedt hij nu, over het gildevaandel, het gilde tegemoet. Het officiële gedeelte van de installatie wordt afgesloten met een vendelgroet door de vendelier.

De dag wordt afgesloten in het gildehuis waar de koning het zogenaamde koningsbier aanbiedt aan de gildebroeders en andere genodigden.

Meer informatie: Kolveniersgilde Sint Dionysius, Bendastraat 55, 5011 TB Tilburg, telefoon 06-55338374, e-mail dionysiustilburg@gmail.com

|Doorsturen