Kermis

Tweede Reuzenparade op laatste kermisdag

Door Peter van Oirschot

TILBURG - Op zondag 29 juli, de laatste kermisdag, vindt de tweede editie plaats van de Reuzenparade.

De start is om 14.00 uur op het Pieter Vreedeplein. De route loopt via de Tuinstraat, WillemII-straat, Heuvelstraat, Monumentstraat, Stadhuisstraat, Heuvelstraat, Juliana van Stolbergstraat, Piusplein, Heuvelring en Heuvelplein. Rond de klok van 16.00 uur keert de parade terug op het Pieter Vreedeplein.

Presenteren

Het Reuzengenootschap Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout is trots op Tilburg en draagt dat graag uit. Het is een club die van cultuur en gezelligheid houdt en graag een paar keer per jaar naar een reuzenoptreden gaat om Tilburg te presenteren. Inmiddels kennen we al een aantal terugkerende optochten in Nederland. Maastricht, Bergen op Zoom en Oisterwijk organiseren om de vijf jaar een optocht of optreden. Dit mondt elke keer uit in een gezellig, spontaan en druk volksfeest.

Een reus of reuzin is niet zomaar een pop, het is een inwoner van een gemeente. Reuzen worden niet gemaakt, maar geboren. Ze worden gedoopt in het bijzijn van een reuzenpeter en reuzenmeter door een geestelijke. Daarnaast worden ze meestal door de burgemeester bijgeschreven in het geboorteregister.

In het kader van 200 jaar stadsrechten van de gemeente Tilburg is er in dat jaar een reuzenoptocht georganiseerd. Sinds 2017 wordt er op de laatste zondag van de kermis een optocht georganiseerd. Dit zijn relatief kleine parades met de 013 reuzen en dit jaar met de petekinderen. Het is de intentie om in 2019 ongeveer honderd reuzen naar Tilburg te halen, die van alle kanten van de binnenstad naar de Piushaven zullen paraderen.

Ambassadeurs

De gemeente Tilburg kent drie volwassen reuzen en twee kindreusjes. Het zijn de grootste ambassadeurs van Tilburg, maar bijna niemand kent ze. Niet zo verwonderlijk want ze treden vooral buiten Tilburg op. Daar moet volgens het Reuzengenootschap Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout verandering in komen, zodat elke Tilburger de reuzen kent.

De reuzentraditie is ontstaan in de middeleeuwen in Spanje. Net zoals de heiligen hebben de reuzen een attribuut bij zich, dat een stukje achtergrond onthult over de persoon of de gemeente waar de reus vandaan komt. De Tilburgse Fraans Krèùk draagt bijvoorbeeld een kruik bij zich, die verwijst naar de vroegere Tilburgse textielindustrie. Zo draagt iedere reus een verhaal met zich mee.

Namen

Nederland kent inmiddels ongeveer 30 reuzen. En er ontstaan initiatieven om nog meer reuzen in het leven te roepen.

De reus van Tilburg heet zoals gezegd Fraans Krèùk. De naam verwijst naar Frans Verbunt, een echte en alom bekende Tilburger. De reus lijkt ook op hem. Frans Verbunt was een levenskunstenaar, een wijnkenner en wijnschrijver, die ooit zes horecazaken tegelijk heeft uitgebaat. Hij was een man van gouden ideeën en schreef een Tilburgs dialect woordenboek. Ook was hij medeoprichter van de stichting Tilburgse Taol, maar hij was toch vooral bekend als tonpraoter met carnaval.

De reus van Berkel-Enschot heet Caecilia/Sint Willibrordus en is uniek in de reuzenwereld, want het hoofd van deze reus heeft twee gezichten. In het verleden waren Berkel en Enschot afzonderlijke dorpen, die weliswaar één gemeente vormden, maar onderling was het vaak “pik en pook”. Bij alle beslissingen moest rekening gehouden worden met beide dorpjes. Het gemeentehuis bijvoorbeeld kwam op de grens tussen de dorpen te staan. Hetzelfde gold voor andere gemeenschappelijke zaken. Bekend is een uitspraak van een echte Enschottenaar toen bekend werd dat het Enschotse kerkhof bijna vol was: “Als ik in Berkel begraven moet worden, ga ik niet dood.” Geheel in stijl is de reus met de twee hoofden, januskop, geboren. De Berkelse parochie is vernoemd naar Sint Willibrordus en Sint Caecilia is de parochieheilige van Enschot.

Udenhout heeft als reus een pater, de bekende Udenhoutse Broeder. In Udenhout zijn diverse instellingen voor gehandicapte mensen en er werken veel mensen in de zorg. Naast een religieuze term “broeder” werd ook verpleger broeder genoemd. Nu is er ook het Genootschap van de Udenhoutse Broeder, een broederschap waarin jaarlijks een man of vrouw wordt opgenomen, die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de Udenhoutse gemeenschap. Toen bakker Besselink een lekkernij in de vorm van een grote koek met spijs en ander smakelijke ingrediënten ontwikkelde en die Udenhoutse Broeder noemde, werd de naam een begrip.

Sinds kort kent Tilburg ook twee mini reusjes, Koosje en Koosje.

|Doorsturen